Nauki Humanistyczne i Społeczne

Rocznik Historii Prasy Polskiej

Zawartość

Rocznik Historii Prasy Polskiej | 2019 | t.22 | No 2 |

Abstrakt

Polskie czasopisma popularnonaukowe nie zostały dotychczas zbadane pod względem układu graficznego oraz szaty graficznej. Podjęcie szczegółowych analiz z tego zakresu miało na celu prześledzenie rozwoju grafiki czasopism wydawanych na ziemiach polskich od 1758 do 1939 roku, wskazanie charakterystycznych elementów składających się na zewnętrzny kształt periodyku oraz, w powiązaniu z wynikami badań materiału ilustracyjnego — wykazanie wartości estetycznych i edukacyjnych ilustracji. W artykule przedstawiono zarys wyników badań grafiki pięćdziesięciu czasopism, reprezentatywnych zarówno pod względem wymienionych zagadnień, jak i popularnonaukowego typu periodyków. Pełne wyniki badań wraz z materiałem faktograficznym i tabelami danych przydatnych w dalszych badaniach porównawczych zawarto w książce.

Przejdź do artykułu

Autorzy i Afiliacje

Dorota Kamisińska

Abstrakt

Prasa żydowska w języku polskim w Galicji w latach 1870–1918 tworzona była przez środowiska skupione wokół określonych ideologii politycznych. Największą rolę na polu wydawnictw prasowych odgrywali zwolennicy haseł syjonizmu, czego przykładem są „Przyszłość”, „Wschód”, „Moriah”. Drugą grupę tworzyli asymilatorzy, skupieni wokół lwowskich tytułów — „Jedność”, „Zjednoczenie”. Własne trybuny posiadały ugrupowania o poglądach socjalistycznych i Stronnictwo Niezależnych Żydów. Głównymi ośrodkami wydawniczymi były Lwów i Kraków. Większość żydowskich periodyków w języku polskim cechowała efemeryczność. Artykuł przynosi przegląd tytułów prasy żydowskiej w języku polskim wydawanej w Galicji w latach 1870–1918. Charakterystyki pism żydowskich w języku polskim dokonano na tle galicyjskiej prasy żydowskiej ukazującej się w języku jidysz, hebrajskim, niemieckim i innych.

Przejdź do artykułu

Autorzy i Afiliacje

Sabina Kwiecień

Abstrakt

Nasz plon. Książka pamiątkowa Pięćdziesięciolecia „Przyjaciela Dzieci” (Warszawa 1912) była opublikowanym de facto staraniem i nakładem redakcji z wielomiesięcznym opóźnieniem wydawnictwem jubileuszowym w 50-lecie ukazywania się najstarszego ówcześnie na ziemiach polskich a wciąż istniejącego warszawskiego tygodnika dla dzieci „Przyjaciel Dzieci” (1861–1915), którego okrągły jubileusz przypadał faktycznie 3 IV 1911 roku. Nieujawnioną przez wydawcę redaktorką tomu (a także autorką znacznej części zawartych w nim tekstów) była prawdopodobnie członkini redakcji „Przyjaciela Dzieci”, działaczka oświatowa i literatka Jadwiga Chrząszczewska (ok. 1870–1935), nieposiadająca jednakowoż stosownych kwalifikacji edytorskich, historycznoprasowych i historycznoliterackich ani niemogąca zdecydować się, czy publikacja ma być ostatecznie adresowana do czytelnika dorosłego czy dziecięcego. To wszystko niekorzystnie zaważyło na zawartości wydawnictwa pełnego usterek techniczno-redakcyjnych, nieścisłości a nawet rażących błędów merytorycznych w rekonstruowaniu dziejów pisma oraz podawanych tutaj wiadomościach z historii literatury i prasy dla dzieci, a także mocno subiektywnego i niereprezentatywnego w doborze uznanych za najwartościowsze utworów „Przyjaciela Dzieci” z półwiecza, przedrukowanych w okolicznościowym wyborze. Z drugiej strony wszakże była to jedna z najwcześniejszych ksiąg jubileuszowych czasopism polskich a pierwsza w ogóle dotycząca w zasadzie lekceważonych dotąd periodyków dla młodego odbiorcy. Wśród współczesnych tom przeminął bez echa.

Przejdź do artykułu

Autorzy i Afiliacje

Krzysztof Woźniakowski

Abstrakt

Autor dokonuje przeglądu, opisuje i w konsekwencji formułuje własną definicję czasopism literackich młodych na przykładzie wybranych tytułów wydawanych po roku 1945 („Pokolenie” Romana Bratnego, „Nurt” Tadeusza Borowskiego, „Walka” dod. do krakowskiego „Dziennika Polskiego” Adama Włodka, „Inaczej” Tadeusza Jęczalika, „Po prostu” [1956/57], „Wyboje” związane z poznańską grupą „Wierzbak”, „Czarno na Białym czyli Zebra”, Zeszyty „Orientacje”). Część artykułu wskazuje na młodoliterackie przedziały, kształtowanie się kolejnych grup i pokoleń literackich, które nastąpiły po odejściu pokolenia Kolumbów i ich dwumiesięcznika „Sztuka i Naród”. Zjawisko: Czasopisma literackie młodych autor opisał na tle dziejów oficjalnej prasy literackiej tamtych lat. Nawiązując do teorii pokoleń literackich profesora Kazimierza Wyki autor wskazuje na rolę czasopisma w debiucie pisarza, w kształtowaniu programu literackiego grup i pokoleń literackich oraz jak odmienny jest ten mechanizm w czasopismach literackich młodych, przeciwstawiając je kategorii: czasopisma literackie dla młodych.

Przejdź do artykułu

Autorzy i Afiliacje

Andrzej Buck

Abstrakt

Artykuł prezentuje ostatnią dekadę dorobku publicystycznego Krystyny Cywińskiej, drukowanego na łamach londyńskiego „Nowego Czasu”** w latach 2007–2017. Jest znaną dziennikarką, działającą w Londynie od 1947 r. Doświadczenie zawodowe zdobywała w Radio Wolna Europa, BBC, londyńskim „Dzienniku Polskim i Dzienniku Żołnierza” oraz jego sobotnim wydaniu „Tydzień Polski”. Przez 50 lat uprawiania dziennikarstwa wypracowała swój własny publicystyczny styl komentowania rzeczywistości społeczno-politycznej, najczęściej Polaków żyjących na emigracji.

Ponieważ Krystyna Cywińska po przejściu z londyńskiego „Dziennika Polskiego i Dziennika Żołnierza” w 2007 r. do opiniotwórczego „Nowego Czasu” — tytułu stworzonego przez nową falę emigracji lat 80. XX w. — stała się symbolem łączącym dawną emigrację z młodą, uznano, że należy poszerzyć wiedzę na temat sposobu uprawiania przez nią dziennikarstwa. Analizie jakościowej zostało poddanych 119 felietonów jej autorstwa, które opublikowano w „Nowym Czasie” w latach 2007–2017. Dziennikarka poruszała następujące tematy: wyobcowanie z polskości pokolenia rodaków urodzonych na Wyspach Brytyjskich, kwestie asymilacji w nowym kraju osiedlenia; namawiała Polaków, by czynnie włączyli się w życie polityczne żyjąc na emigracji, apelowała o zachowanie czystości języka polskiego na obczyźnie, o rzetelność dziennikarską, czyniła refleksje na temat świąt obchodzonych przez Polaków. Z troską pochylała się nad patologią społeczną, w tym nad przemocą domową, przestrzegała przed „dziką lustracją” w Polsce, komentowała informacje o współpracy ze Służbą Bezpieczeństwa znanych postaci życia polskiej diaspory na świecie, nie tylko w Wielkiej Brytanii. Analizowała pojęcie patriotyzmu, zmiany w Polsce po 1989 r. Interesują ją również problemy współczesnego terroryzmu islamskich fundamentalistów, fala emigrantów napływających do Europy Zachodniej, zmiany obyczajowe po napływie emigrantów różnych narodowości do Wielkiej Brytanii, z którymi kraj sobie nie radzi. Nie stroni od uwag na tematy kulturalne. Piętnuje brytyjskie czasopisma, drukujące artykuły szkalujące Polaków. Polemika dla niej jest „duszą publicystyki”.

Przejdź do artykułu

Autorzy i Afiliacje

Jolanta Chwastyk-Kowalczyk

Abstrakt

Artykuł analizuje rolę czasopism społeczno-kulturalnych wydawanych przez mniejszości narodowe i etniczne oraz grupy imigranckie. Wychodząc z definicji tego segmentu prasy oraz rozpatrując jej miejsce w komunikowaniu międzykulturowym zostały wyszczególnione trzy modele funkcjonowania tego rodzaju czasopism. W modelu pierwszym poszczególne tytuły dążą do upodmiotowienia własnej społeczności w sferze publicznej poprzez podkreślanie wspólnoty losów z większością. Z kolei w modelu drugim upodmiotowienie odbywa się poprzez akcentowanie różnic. Model trzeci natomiast dotyczy tych czasopism, których już sama obecność nadaje społeczności podmiotowość.

Przejdź do artykułu

Autorzy i Afiliacje

Krzysztof Wasilewski

Redakcja

Redaktor naczelna: Grażyna Wrona


Redaktor honorowy: Jerzy Jarowiecki


Redaktor wersji elektronicznej: Władysław M. Kolasa


Redaktor odpowiedzialny i sekretarz redakcji: Michał Rogoż


Sekretarz techniczny rady naukowej: Ewa Wójcik



Kolegium redakcyjne:


Grażyna Wrona

Jerzy Jarowiecki

Michał Rogoż

Władysław M. Kolasa

Krzysztof Woźniakowski

Łukasz T. Sroka

Ewa Wójcik



Rada naukowa


Adina Bar-El (Nir-Israel, Israel),

Grażyna Gzella (Toruń, Poland),

Lars Jockheck (Hamburg, Germany),

Kazimierz Karolczak (Kraków, Poland),

Urszula Kolberova (Ostrava, Czech Republic),

Lidiya Lazurko (Drohobycz, Ukraine),

Susanne Marten-Finnis (Portsmouth, United Kingdom),

Tomasz Mielczarek (Kielce, Poland),

Jerzy Myśliński (Warszawa, Poland),

Grzegorz Nieć (Kraków, Poland),

Myroslav M. Romaniuk (Lwów, Ukraine),

Andrzej Romanow (Gdańsk, Poland),

Bogusław Skowronek (Kraków, Poland),

Irena Socha (Katowice, Poland),

Vitalij Telvak (Drohobycz, Ukraine),

Jiří Trávníček (Brno, Czech Republic),

Mariusz Wołos (Kraków, Poland).


Kontakt

Uniwersytet Pedagogiczny im. KEN

Instytut Nauk o Informacji

ul. Podchorążych 2/356

30-084 Kraków

e-mail: rocznikp@up.krakow.pl

Instrukcje dla autorów


  1. Oryginalne artykuły i książki do recenzji można przesyłać pod adresem redakcji: Rocznik Historii Prasy Polskiej, Instytut Bibliotekoznawstwa i Informacji Naukowej Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie, ul. Podchorążych 2, 30-084 Kraków.

  2. W liście polecającym autor musi stwierdzić, że praca została wykonana zgodnie z normami etycznymi oraz że nie została opublikowana w innym czasopiśmie.

  3. Praca winna być zaopatrzona w tytuł, abstrakt (objętość maksymalnie do 550 znaków) oraz streszczenie (objętość maksymalnie do 3000 znaków); zawierać pełne imię i nazwisko autora (autorów) oraz miejsce pracy (uczelnia, instytut), adres i nr telefonu (faksu), e-mail.

  4. Do pracy może być dołączony materiał ilustracyjny w postaci fotografii lub rysunków. Podpisy pod rycinami należy załączyć na oddzielnej stronie. W przypadku tabel należy oznaczyć je cyframi arabskimi, zaopatrzyć tytułem (opisem) zamieszczonym nad tabelą.

  5. Artykuły przeznaczone do druku nie mogą przekraczać, wraz z tabelami i ilustracjami jednego arkusza wydawniczego, tzn. 40 tys. znaków, 22 stron maszynopisu standardowego (30 wierszy, 60 znaków w wierszu). Winny być dostarczone w formie wydruku (2 egz.) i towarzyszącej mu płytki CD lub DVD, napisane w standardzie edytora Microsoft Word, grafika w standardzie JPG, TIFF, EPS, BMP, PCX. W wydruku musi być uwzględniony sposób zapisu, właściwy dla Rocznika Historii Prasy Polskiej (kursywa, cudzysłowy, wytłuszczenia, interpunkcja) w przypisach i w tekście głównym, za wyjątkiem zapisu nazwisk w przypisach (w wydruku bez spacjowania).

  6. Nadesłane prace podlegają recenzji.

  7. Korektę autorską należy odesłać do Redakcji w terminie do 7 dni.

  8. Zgłoszenie artykułu do czasopisma jest jednoznaczne z wyrażeniem zgody na opublikowanie w wersji papierowej i elektronicznej (lub równoważnej).

 

Ta strona wykorzystuje pliki 'cookies'. Więcej informacji